RFID بهتر است یا بارکد؟ بررسی مزایا و معایب و ویژگیها
مدت زمان مطالعه این نوشته : 3 دقیقه
بارکد و RFID دو فناوری مختلف با کاربردهای متفاوت هستند و لزوما نمیتوان گفت که RFID از بارکد بهتر است. RFID و بارکد دو تکنولوژی متفاوت از یکدیگر هستند و کاربردهای متفاوتی هم دارند. علیرغم اینکه ممکن است وظایف این دو فناوری در برخی حوزهها مانند قابلیت ردیابی در زنجیره تامین مشترک باشد، اما وجود تفاوتها نیز به چشم میخورد. مقایسه RFID و بارکد و دانستن مزایا و محدودیتهای هرکدام به شما کمک میکند تا بسته به نیازهایتان بهترین روش را برای پاسخگویی و حل نیازهای خود داشته باشید.
تعریف فناوری بارکد
فناوری بارکد عبارت است از سیستم انتقال الکترونیکی داده از طریق امواج نورى. در واقع بارکد اطلاعات و دادهها در واقع فناوری بارکد، نمایش تصویری از اطلاعات و دادهها است که با استفاده از دستگاه مخصوصی اسکن و تفسیر میشود.. بارکدها در انواع یک بعدی، دوبعدی و سهبعدی در بازار وجود دارند و تفاوت اصلی آنها در نحوه و فضای ذخیره دادهها و اطلاعات است بطوریکه امکان ذخیره دادهها در بارکدهای سهبعدی به مراتب بیشتر است. بارکدهای یک بعدی مجموعهاى از خطوط میلهاى موازى با ضخامتهاى پهن و نازک مختلف است، کدهای شناسایی در بارکدها بر اساس ضخامت این میلهها و فاصله بین آنها تعریف میشود. برچسب بارکد توسط دستگاه نوری که به بارکدخوان، قرائتگر بارکد یا اسکنر بارکد معروف است، انجام میشود. در بارکدهای دوبعدی که به بارکدهای مربعی نیز شناخته میشوند، میتوان اطلاعات بیشتری را نسبت به بارکدهای تک بعدی شناسایی کرد. ضمن اینکه امروزه تقریباً تمام گوشیهای هوشمند دارای امکان شناسایی بارکدها را دارند.
تعریف فناوری RFID
سیستمهای RFID از سیگنالهای الکترونیکی و الکترومغناطیسی برای خواندن و انتقال دادهها بدون تماس بهره میگیرند و امکان شناسایی خودکار، ردیابی و مدیریت اشیاء، انسان و حیوانات را فراهم مینماید. عملکرد سیستمهای RFID با کمک برچسبها و تگها به تگ که برای برقراری ارتباط بین یکدیگر از امواج رادیویی استفاده مینمایند. RFID مخفف عبارت “Radio Frequency Identification” بوده و در حوزههای مختلفی کاربرد دارد که شامل ردیابی انواع محصولات تولیدی در حوزههای مختلف، حوزه آرایشی و مراقبتهای بهداشتی، انبارداری و مدیریت موجودی، حمل و نقل، خرده فروشی، صنعت نفت و گاز، کشاورزی، مصارف خانگی و بهویژه صنعت غذایی و دارویی است. سیستمهای RFID تا حد زیادی دارای تکنولوژی سادهای هستند و به طور واقعی خطاهای انسانی را از بین میبرند. سیستمهای فناوری رادیو شناسه از دو جزء اصلی تشکیل شدهاند: تگها یا برچسبهای RFID و قرائتگرهای RFID. این اجزا به کمک آنتنهای مخصوص به هم مرتبط شده و از طریق یک سیستم نرمافزاری اطلاعات در دسترس کاربر قرار خواهد گرفت. اگر علاقهمند به سیستمهای RFID هستید، مطلب “RFID چیست و چگونه کار میکند” نیز از دیدن فرمایید.
تکنولوژی بارکد بهتر است یا RFID؟
سیستمهای RFID و بارکد دو تکنولوژی متفاوت از یکدیگر هستند، اما در کاربردهایی میتوانند همپوشانی داشته باشند و کاربر این امکان را دارد که از بین این دو فناوری یکی را انتخاب کرده و در مدل کسب و کاری خود استفاده کند. در این میان با توجه به متمایز بودن دو تکنولوژی از یکدیگر، این دو فناوری تفاوتهای نیز دارند که در ادامه به برخی از این اختلافات اشاره میکنیم :
1- عملکرد دستگاههای قرائتگر
بارکد در صورتی توانایی خواندن دارند که برچسب بارکد در مسیر خط مستقیم دید آن باشد. اما عملکرد سیستم قرائتگر RFID به صورتی است که برای خواندن اطلاعات نیازی به این که تگها در مسیر مستقیم قرار بگیرند، ندارند.
2- دقت کار و شرایط محیطی
اگرچه داشتن قرائتگرRFID که بتواند به طور کلی و همزمان اطلاعات را جمع آوری کند مفید است، اما در این روش احتمال از بین رفتن اطلاعات وجود دارد و همچنین تکنولوژی RFID در محیطهایی که فلز یا مایعات وجود دارد دچار تداخل میشود و به خوبی کار نمیکند. سرعت بسیار زیاد RFID گاهی به قیمت از دست رفتن دقت اطلاعات به دست میآید. البته توجه به این نکته ضروریست که امروزه کارتهای RFID با توانایی عبور اطلاعات در محیطهای خشن و پرآب نیز در بازار در حال فروش است که بالتبع هزینههای بالاتری را میبایست صرف نمود.
3- فاصله تشخیص و خواندن اطلاعات
از دیگر تفاوتهای بارکد با تکنولوژی RFID این است که بارکدها از فاصله بسیار کم، در حدود چند سانتی متر قابلیت خواندن دارند. اما تگهای مختلف در تکنولوژی RFID میتوانند اطلاعات را از فواصل دورتر و حتی تا 10 متر هم بخوانند.
4- هزینه زیرساختها
پیادهسازی سیستم RFID ارزان نیست و هزینه نسبتا بیشتری را نسبت به QR Code به سیستم تحمیل میکند. پیچیده بودن فناوری RFID میتواند هزینه قابل توجهی را برای شرکتها در پی داشته باشد. تگهای RFID و همچنین تجهیزات مورد نیاز برای چاپ و رمزنگاری، در مقایسه با بارکد پر هزینهتر هستند است.
5-آموزش و پیادهسازی
زمان و هزینهای که باید صرف آموزش کارکنان در مورد نحوه کار و استفاده صحیح از فناوریهای RFID و بارکد میشود، تقریبا یکسان میباشد زیرا در هر دو مدل نحوه کارکرد سیستمها و مدل ارتباطی روابط به کارکنان آموزش داده میشود.
6- سرعت خوانش اطلاعات
که سرعت خواندن و بازیابی اطلاعات در فناوری RFID بیشتر از سیستم بارکد خوان است و همچنین در فناوری RFID این امکان وجود دارد که در لحظه اطلاعات چندیدن تگ موجود در محدوده خوانش قرائتگر، پردازش و استخراج شود.
7-امنیت
از آنجاییکه که برد قرائتگرهای RFID نسبت به بارکد بسیار بالاتر است، بنابراین احتمال دزدیده شدن اطلاعات تگهای RFID وجود دارد. اما این بدام معنا نیست که امنیت فناوری RFID کمتر از QR Code است، زیرا تگهای RFID با توجه به تکنولوژی پیشرفتهای که دارند قابل کدگذاری هستند و اگر اطلاعات سازمانها برایشان بسیار مهم و محرمانه است، میتوانند از تگهای کدگذاری شده استفاده کنند. از سوی دیگر احتمال ورود به شبکههای هر دو سیستم RFID و بارکد وجود دارد.
8-قابلیت چندبار مصرف شدن
برچسبهای RFID در دو نوع فقط خواندن (only read) و خواندن و نوشتن (Read-Write) موجود هستند. برچسبهای قابل نوشتن را میتوان در صورت لزوم دوباره نوشت یا اصلاح کرد، در صورتی که لیبلهای بارکد فقط قابل خواندن هستند.
9-نحوه اسکن اطلاعات
قرائتگرهای بارکد برای این که بتوانند اطلاعات درج شده را بخوانند، حتما باید در مسیر برچسب بارکد قرار گیرند. در نتیجه لازم است که برای قرائت بهتر این اطلاعات، روی یک سطح خارجی نصب شوند. بنابراین میتوان گفت ممکن است میزان آسیب پذیری آنها در مقایسه با تگهای RFID بیشتر باشد. زیرا احتمال مخدوش شدن برچسبها وجود دارد. در صورتی که برای خواندن اطلاعات از طریق فناوری RFID می توان این اطلاعات را حتی داخل محصول هم قرار داد.
10-دوام و طول عمر
تگ های RFID در مقایسه با بارکدها عمر بیشتری دارند. تگهای RFID عمری بیشتری نسب به لیبلهای کاغذی یا PVC دارند، اما لبیلهای متال که با ریبون رزین یا سوپر رزین چاپ شدهاند نیز دوام بسیار خوبی دارند. البته توجه به این نکته ضروریست که باتریهای داخلی تگهای RFID قابل جابه جایی و تعویض نیستند و لازم است نهایتا هر 5 سال تعویض شوند. با توجه به اینکه احتمال مخدوش شدن QR Codeها وجود دارد، بنابراین میتوان گفت که طول عمر برچسبهای RFID در صورت استفاده از جچنس یکسان، بیشتر است.
11- میزان فضای ذخیره سازی
میزان فضای ذخیره سازی در RFID در مقایسه با بارکدها بیشتر است. بدین صورت که می توان روی برچسب RFID اطلاعات مختلفی از جمله نام محصول، کد کالا، محل تولید، تاریخ تولید، مواد تشکیلدهنده و قطعات و… را ذخیره کرد.
12-تنوع برچسبها (لیبل)
با توجه به گستردگی کاربرد هر دو سیستم در صنعت، تگهای RFID و برچسبهای بارکد در انواع مختلف، با قیمتها و قابلیتهای متنوع در بازار موجود هستند. در برخی از انبارها نرخ ورود و خروج کالا بسیار زیاد است و کالا مدت بسیار کمی در انبار میماند و نیاز به لیبل با دوام بسیار بالا نیست، بنابراین حتی لیبل کاغذی که عمر بالایی ندارد نیز نیازهای انبار را برآورده میکند. در نتیجه میتوان با کمترین هزینه، انبار را به صورت هوشمند اداره کرد.
13-استقبال صنایع
استقبال خوبی در استفاده از هر دو فناوری در حال حاضر در صنایع مختلف از هر دو فناوری وجود دارد. اما با توجه به آمارهای جهانی، صنایع بسیار زیادی از سیستم بارکد برای ردیابی استفاده میکنند و زیر ساختهای سیستم RFID را ندارند. این وضعیت به این معنی است که شرکتهایی که از RFID استفاده میکنند به دلیل تفاوت در سیستمهای ردیابی، ممکن است با گروه محدودتری از تأمین کنندگان و فروشندگان بتوانند همکاری داشته باشند.
14-ذخیره بارکد روی تگ RFID
بارکد محصولات را میتوان روی تگهای RFID نیز چاپ کرد بنابراین اگر یک زنجیره تامین بخواهد از هر دو فناوری استفاده کند یا سیستم مدیریت خود را تغییر دهد، این امر قابل اجرا است.
تیم هوشمند مکاترونیک تابان، در زمینه مدلسازی و پیادهسازی زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری در زمینه راهکارهای RFID آماده خدمترسانی به شما عزیزان است. همکاران ما آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان میباشند
سخن پایانی
هر دو فناوری بارکد و RFID امروزه در صنعت بهشکل گستردهای مورد استفاده قرار میگیرند. بسته به نیازهای سازمان و با در نظر گرفتن مزایا و معایب و هرکدام از روشها در صورت همپوشانی این دو تکنولوژی میتوان یکی را انتخاب کرده و بکار گرفت. یکی از مهمترین حوزههایی که که این دو فناوری با یکدیگر همپوشانی دارند، در زمینه ردیابی محصولات در مدیریت زنجیره تامین است. با توجه به نوع صنعت و پارامترهای دیگر، میتوان از هر کدام از این دو روش استفاده نمود. براساس آمارهای موجود حدود 70 درصد فرآیند ردیابی محصولات در صنعت غذایی، به کمک دو فناوری RFID و بارکد صورت میگیرد. اما سهم فناوری بارکد اندکی بیشتر از RFID است. هریک از مدیران با درنظر گرفتن مزایا و معایب ان تکنولوژیها میتوانند بهترین انتخاب را داشتهباشند. تیم هوشمند مکاترونیک تابان با داشتن تجربه بالا در زمینه پیادهسازی زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری هر دو تکنولوژی آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان است.